Huidkanker is de meest voorkomende vorm van kanker in Nederland. Jaarlijks krijgen tienduizenden mensen de diagnose en dat aantal blijft stijgen. Gelukkig geldt ook dat huidkanker in veel gevallen goed behandelbaar is wanneer het vroeg wordt ontdekt.

Daarom is het belangrijk om te weten hoe je huidkanker kunt herkennen, welke signalen aandacht verdienen en hoe je het risico op huidkanker kunt verkleinen. Een van de belangrijkste maatregelen daarbij is het dagelijks beschermen van de huid tegen UV-straling met een zonnebrand (SPF).

Wat is huidkanker?

Huidkanker ontstaat wanneer huidcellen beschadigd raken en ongecontroleerd gaan groeien. Dit gebeurt veelal door langdurige blootstelling aan ultraviolette (UV) straling van de zon of zonnebanken.

Er zijn verschillende vormen van huidkanker, waaronder:

• Basaalcelcarcinoom.
• Plaveiselcelcarcinoom.
• Melanoom.

Van deze vormen is het melanoom doorgaans de meest agressieve, omdat het zich sneller naar andere delen van het lichaam kan verspreiden.
Huidkanker kan overal op het gezicht of lichaam ontstaan, maar komt het vaakst voor op plekken die veel zonlicht krijgen.

Hoe herken je huidkanker?

Het vroeg herkennen van huidkanker kan een groot verschil maken. Controleer je huid daarom regelmatig op veranderingen.

Veranderingen moedervlekken

Een bestaande moedervlek die verandert, verdient aandacht. Let onder andere op:

• Verandering van kleur.
• Verandering van vorm.
• Toename in grootte.
• Jeuk of pijn.
• Bloeden zonder duidelijke oorzaak.
  
  

De ABCDE-regel

Een veelgebruikte methode om mogelijke melanomen te herkennen is de ABCDE-regel:

A – Asymmetrie
De moedervlek heeft geen symmetrische vorm.

B – Begrenzing
De randen zijn grillig of onregelmatig.

C – Kleur
Er zijn meerdere kleuren zichtbaar in dezelfde plek.

D – Diameter
De plek is groter dan ongeveer 6 millimeter.

E – Evolutie
De plek verandert zichtbaar in grootte, vorm, kleur of structuur.

Andere waarschuwingssignalen

Naast moedervlekken kunnen ook andere huidafwijkingen wijzen op huidkanker:

• Een wondje dat niet geneest.
• Een schilferende plek die blijft terugkomen.
• Een glanzend of parelmoerachtig bultje.
• Een rode, ruwe plek die langzaam groter wordt.
• Een nieuw plek die snel verandert.

Wanneer je één of meerdere van deze signalen opmerkt, is het verstandig om een arts te raadplegen.

Wat is de grootste oorzaak huidkanker?

De belangrijkste oorzaak van huidkanker is overmatige blootstelling aan UV-straling.
UV-straling veroorzaakt schade aan het DNA van huidcellen.
Wanneer deze schade zich opstapelt, kunnen huidcellen zich ongecontroleerd gaan delen.

Belangrijke bronnen van UV-straling zijn:

Zonlicht

Langdurig zonnen zonder bescherming verhoogt het risico op huidkanker aanzienlijk.

Verbranding door de zon

Vooral ernstige zonnebrand in de jeugd verhoogt het risico op huidkanker op latere leeftijd.

Zonnebanken

Zonnebank is sterk kankerverwekkend. De zonnebank geeft een intense UV-straling af die het risico op huidkanker aanzienlijk vergroot. Zonnebanken stralen tot wel 10x meer UVA-straling af dan de middagzon. Deze straling dringt diep in de huid en beschadigt zelfs het DNA.

Cumulatieve zonneschade

Ook zonder zichtbaar te verbranden kan jarenlang onbeschermde blootstelling aan zonlicht schade veroorzaken.

Verhoogd risico bij lichte huidtypen

Heb je een lichte huid, lichte ogen, blond of rood haar, dan is de zon des te meer oppassen en zorgen voor bescherming. 

Hoe voorkom je huidkanker?

Hoewel huidkanker niet altijd te voorkomen is, kun je het risico aanzienlijk verkleinen.

Gebruik dagelijks SPF

Een van de belangrijkste adviezen is het dagelijks gebruiken van een zonnebrand met SPF.

• Voor het gezicht adviseren we altijd een miniumum van SPF30, zelfs ook bewolkte dagen.
  
• Smeer daarbij voldoende en herhaal dit iedere 2 uur.
• Vermijd de felste zonuren: 12.00 - 15.00 uur. 
• Vermijd zonnebank.
• Controleer regelmatig je huid. 
• Gebruik ook een SPF lippenbalsem. 

SPF advies voor het voorkomen van huidkanker

Wil je het risico op huidkanker verminderen? Dan is dagelijkse zonnebrand essentieel.

Dagelijks gebruik:

• Zonnebrand SPF30 of hoger.
• Elke ochtend aanbrengen, zonodig herhalen.
• Ook bij bewolkt weer.

Buitenactiviteiten:

• Zonnebrand SPF50.
• Elke 2 uur opnieuw aanbrengen.
• Extra aandacht voor gezicht, oren, hals, en hoofdhuid.

Sport en vakantie

• Kies voor waterbestendige SPF (zonnebrand).
• Elke 2 uur opnieuw aanbrengen.
  

Wil je huidkanker voorkomen? Dan is het advies duidelijk: bescherm je huid dagelijks met minimaal SPF 30, vermijd overmatige blootstelling aan de zon en controleer je huid regelmatig op veranderingen. Een paar minuten aandacht voor je huid vandaag kan veel betekenen voor je gezondheid op de lange termijn.

Let op: deze blog is informatief en vervangt geen medisch advies. Neem bij twijfel over een moedervlek of huidafwijking altijd contact op met een huisarts.